لاستیک (تایر) به عنوان آخرین عضو گرداننده از سیستم انتقال قدرت می باشد که نقش مهمی را در کنترل خودرو بر عهده دارد. پس انتخاب لاستیک و نگهداری از آن از عوامل مهم برای عملکرد هرچه بهتر این عضو از سیستم خودرو محسوب می گردد.
بسیاری از اعداد و ارقامی که بر روی لاستیک خودرو درج شده است و شاید خیلی از ما هنگام خرید لاستیک به این اعداد و ارقام توجه نکنیم. در زیر به توضیح این اعداد حک شده می پردازیم و شما هم هنگام خرید لاستیک به این اعداد توجه کنید.
تایر
تاریخ تولید: آیا میدانید که لاستیکهای خودرو نیز مانند بسیاری از فرآورده های مصنوعی دیگر، تاریخ مصرف دارند؟ این تاریخ ۴ سال پس از تاریخ تولید آنهاست که معمولاً به صورت عددی ۴ رقمی بر روی لاستیک درج شده است. پیدا کردن تاریخ انقضای مصرف لاستیک، کاری بسیار آسان است. اگر به نوشته های درج شده در کنار لاستیک دقت کنید، عددی ۴ رقمی را خواهید دید که هفته و سال میلادی تولید آن را مشــــخص می سازد. در واقع لاستیک ۴ سال پس از این تاریخ، قابل استفاده نیست. برای مثال در نمونه زیر، عبارت ۱۷۰۹ نشان دهنده این است که لاستیک در هفته ۱۷ ام سال ۲۰۰۹ میلادی تولید شده و تا قبل از هفته ۱۷ ام سال ۲۰۱۳ قابل استفاده است.
درصورتی که تاریخ مصرف لاستیک شما گذشته باشد، این احتمال که به دلیل ترکیدن ناگهانی آن باعث تصادف شده و یا حتی مرگ آور شود، بسیار زیاد است. تاریخ تولید می تواند هشداری برای ما باشد تا با بررسی آن، از پایان نیافتن مهلت مصرف لاستیک خودروی خویش مطمئن شویم.
حداکثر فشار باد: مطلب حائز اهمیت دیگری که غالبا آنرا فراموش کرده و یا به آن اهمیتی نمیدهیم، میزان فشار باد مجاز لاستیک است. در صورتیکه قصد سفر داشته باشید، فشار باد لاستیکها را نسبت به فشار توصیه شده در شرایط عادی به مقدار ۴psi کاهش دهید، زیرا لاستیک ها به هنگام رانندگی طولانی در بزرگراه ها، گرم شده و فشار باد درون آنها بالا میرود.
میزان حداکثر فشار باد مجاز برای هر لاستیک را می توانید بر روی دیواره کناری آن مشاهده کنید. حداکثر فشار مجاز برای بعضی لاستیکها ۳۲psi، برای برخی ۴۴psi (مانند شکل بالا) و برای بعضی دیگر از انواع لاستیکها حتی تا ۵۰psi در نظر گرفته شده است. اطلاعات لاستیک خودرو خود را بررسی کنید تا از میزان فشار مجاز واقعی آن مطلع شوید. تنظیم فشار باد تا چند پوند کمتر از حداکثر فشار مجاز، عملی قابل قبول است، ولی نباید در این کاهش افراط کنید. لاستیکهای مختلف برحسب کاربردهای گوناگون، برای تحمل فشارهای مختلفی طراحی شده اند. فشار کم باد داخل لاستیک، موجب بالا رفتن حرارت آن می شود.عکسبرداری مادون قرمز از لاستیکی با فشار باد کم که در سرعت بالا تست شده است، نشان می دهد که دمای مخرب آن بالا می رود.
میزان بار مجاز:مطلب مهم دیگری که باید به آن توجه کرد، میزان باری است که می توانیم روی لاستیک ها وارد کنیم که به آن شاخص وزن لاستیک گفته می شود. در بسیاری مواقع بدون توجه به فشاری که بار اضافی درون خـودرو به لاستیک ها وارد میکند، اقدام به حمل بار با خودرو می کنیم. عبور از مرز مجاز بار، امکان انهدام لاستیک را افزایش داده و حتی ممکن است عاملی موثر در وقوع تصادفات باشد.
این عدد، نماینده حداکثر وزنی است که هر لاستیک می تواند تحمل کند، هنگامی که حداکثر مقدار مجاز فشار را داشته باشد و بین صفر تا ۲۷۹ متغیر است. برای خودروهای سواری، عدد شاخص وزن بین ۷۵ تا ۱۰۵ است. برای مثال، شاخص وزن برای خودروی پراید ۷۶ و معادل ۴۰۰ کیلوگرم بار است، یعنی این لاستیک هنگامی که حداکثر فشار باد مجاز را دارد، حداکثر ۴۰۰ کیلوگرم را می تواند حمل کند. توجه داشته باشید هرگز لاستیکی را که شاخص وزن آن کمتر از میزان توصیه شده از سوی سازنده خودروست، روی رینگ نصب نکنید.
سرعت مجاز:سرعت مجاز هر لاستیک، حداکثر سرعتی است که لاستیک می تواند به مدت ۱۰ دقیقه تحمل کند. این شاخص با یکی از حروف لاتین A تا Z بیان می شود. برای مثال روی جداره لاستیک خودروی پراید، نماد H برای سرعت درج شده که نشان می دهد هنگامی که لاستیک دارای فشار باد و بارگذاری

مناسب است، حداکثر توان حرکت ۳۲۰ کیلومتر در ساعت را داراست.
تایر
واضح است اگر لاستیکی تحت تأثیر حداکثر سرعت واقع شود، اما فشار باد آن تنظیم نباشد و یا اضافه بار روی آن اعمال شود، آسیب می بیند و یا ممکن است بترکد.
اندازه:بسیاری از افراد، هنگامی که برای خرید لاستیک به فروشگاه مراجعه می کنند، در پاسخ به سوال فروشنده در زمینه اندازه لاستیک مورد نظرشان، بلافاصله اعداد و ارقامی را بیان می کنند که روی لاستیک قدیمی خود دیده اند. آیا بهتر نیست بدانید که این شماره ها چه معنایی دارند؟
اندازه لاستیک خودرو با علایمی همچون ۱۸۵/۶۵-R14 نشان داده می شود. معنی این اعداد و حروف به شرح زیر است:
۱۸۵: پهنای لاستیک بر حسب میلیمتر
۶۵: نسبت ارتفاع دیواره لاستیک (فاق) به پهنای آن برحسب درصد
R رادیال
۱۴: قطر رینگ بر حسب اینچ
مقاومت حرارتی:مقاومت حرارتی لاستیک ها با حروف لاتین مشخص می شوند. مقاومت حرارتی لاستیک ها به ترتیب از بالاترین تا پایین ترین درجه، با حــروف A و B و C مشخص می شوند.
چسبندگی:این واژه در یک لاستیک، میزان قابلیت متوقف کردن خودرو را در جاده های خیس نشان می دهد. داشتن چسبندگی بالا به این معنی است که این لاستیک، خودروی حامل خود را در جاده های خیس، در مسافت کوتاه تری نسبت به لاستیک با چسبندگی پایین تر، متوقف می کند.
میزان چسبندگی از بیشترین تا کمترین، به ترتیب با حروف AA و A و B و C تعریف می شود.
ساییدگی:این عدد، میزان سایش لاستیک را به ما نشان می دهد. عدد بالاتر بیانگر این است که ساییده شدن لاستیک زمان بیشتری طول می کشد.
به عنوان مثال، زمان ساییده شدن یک لاستیک با کد ساییدگی ۴۰۰ دو برابر لاستیکی با کد ساییدگی ۲۰۰ است.
ترکیبات سازنده لاستیک:این عبارت، مواد سازنده لاستیک را توضیح می دهد. به عنوان مثال، عبارت TREAD PLIES=1-PLY POLYESTER+2 STEEL یعنی رویه لاستیک مرکب از یک رویه پلی استری به همراه دو لایه سیم فولادی است.
چند توصیه مهم درباره لاستیک خودرو:
حتما از لاستیک استاندارد استفاده کنید.
در هنگام انتخاب و تهیه لاستیک به نوع خودرو، سرعت، شرایط رانندگی، سطح جاده، شرایط محیط و فصل توجه کنید.
بازدیدهای دورهای لاستیکهای خودرو به منظور ماندگاری بیشتر، ایمنی بالاتر، راندمان بهتر و مصرف سوخت کمتر امری حیاتی است

 

 

 

 

.
باد لاستیک ها هر دو هفته یک بار کنترل شود.
بهتر است تمام لاستیک های خودرو از یک نوع باشند، مشخصات یکسانی داشته باشند و در صورت استفاده از لاستیک های تیوبدار، بهتر است تیوب داخل لاستیک نیز در صورت تعویض لاستیک عوض شود.
هیچگاه لاستیکهای رادیال و بایاس پلای را به طور همزمان بر روی یک خودرو استفاده نکنید.
از بالانس چرخها هرگز غافل نشوید.
در هنگام کنترل فشار باد، لاستیکها بایستی سرد باشند و در حالتی که لاستیکها گرم میباشند، از خالی کردن باد اضافی بپرهیزید.
هر ۸۰۰۰ کیلومتر لاستیکهای بایاسپلای به صورت ضربدری و لاستیکهای رادیال به دلیل جهتدار بودن، به صورت طولی جابه جا شوند.
یک باور اشتباه وجود دارد و آن این است که لاستیکهای نو را در اکسل جلوی خودرو نصب میکنند تا با توجه به وزن بیشتر در اکسل جلو و کنترل بهتر فرمان، ایمنی خودرو بیشتر شود، در صورتی که به دلیل کمی وزن خودروها در اکسل عقب، باید چسبندگی خودرو به سطح جاده را با لاستیکهای سالمتر و با آج بیشتر جبران کرد و از انحراف خودرو در پیچهای تند جلوگیری کرد.
هیچگاه از رینگ و لاستیک معیوب یا تعمیر شده استفاده نکنید.
در صورت تجهیز خودرو به سیستم ضد قفل ABS یا سیستم ضد لغزش ASR هیچگاه سایز رینگ و لاستیک را بدون اصلاح وضعیت سیستم مدیریت مرکزی ECU تعویض نکنید. چون سیستمهای مذکور، قابلیتهای خود را از دست خواهند داد.
لاستیک زاپاس را در شرایط مناسبی نگهداری کرده و باد آن را همراه با فشار باد لاستیکهای دیگر کنترل کنید.
نتیجه استفاده از لاستیکهای غیر استاندارد خودرو، وارد شدن آسیب جدی به سیستم تعلیق و دستگاه انتقال قدرت خودرو خواهد بود.
فشار باد زیاد و فشار باد کم هر دو باعث آسیب رساندن به لاستیکها میشوند. پایین بودن فشار باد در هنگام رانندگی باعث اصطکاک بیشتر و در نتیجه تولید حرارت بیش از حد در لاستیک میشود و عمر لاستیک را به شدت کاهش میدهد. اگر لاستیک از دو طرف خورده شود ولی در بخش میانی سالم بماند نشانه کم بودن فشار باد لاستیک در طول رانندگی است و اگر فقط در وسط سائیده شود نشانه زیاد بودن فشار باد لاستیک است.
لاستیک نخ زده به هیچوجه قابل اطمینان نیست، زمانی که لاستیک خودرو نخ زده شد به منظور حفظ جان سرنشینان و ایمنی خودرو سریعا باید لاستیک تعویض شود.
از رینگهای زنگزده، پوسیده، تابدار و جوشکاری شده نباید به هیچ وجه استفاده شود.
عمق آج لاستیکهای خودرو را باید مرتباً بررسی و کنترل کرد. بهتر است قبل از اینکه کاملا لاستیک صاف شود از زیر خودرو خارج شود تا از به مخاطره افتادن سلامتی سرنشینان جلوگیری شود. در ضمن امکان روکش کردن مجدد لاستیک هم وجود خواهد داشت.
منبع:مجله آنلاین صنعت خودرو و فناوری / به کوشش:مهدی وفایی