در صنعت خودرو همواره سيستم های نوينی ابداع می گردند که با اضافه شدن به خودرو باعث افزايش ايمني و راحتي سرنشين می شوند. يکي از اين سيستم ها، نشانگر باد تاير خودرو است که از سال 2008 در آمريکا، استفاده از آن برای کليه خودرو هاي در مرحله طراحي اجباري ، واز ابتداي سال2014 فروش خودرو بدون اين سنسور ممنوع شد. اين سيستم، سيستم اتوماتي است که با کاهش فشار باد تاير (بيش از25 درصد از مقدار تعريف شده) سيستم هشدار را فعــــال مي کند.
براساس پژوهش هاي انجام شده درآمريکا کم بادي تاي خودرو در30 درصد از تصادفات ناشي از نقض فني خودرو، عامل اصلي تصادف و مصدوم شدن سرنشينان بوده است. طبق اين آمار، 25 درصد از خودروها معمولا با چرخ کم باد تردد مي کنند و فاقد مشخصه هاي مهمي نظير کنترل راحت تر، خط ترمز کوتاهتر ومصرف سوخت کمتر هستند، در نتيجه از ايمني کمتري برخوردارند. از آنجا که به طور متوسط در هرماه 1/5 psi از فشار باد تاير کسر مي شود و با هر 10 درجه کاهش دماي محيط ، فشار بار در تاير 1psi تغيير مي کند واين افت تدريجي به هيچ وجه باچشم قابليت مشاهده را ندارد، استفاده از سيستم نمايشگر فشارباد تاير در خودرو ضروري است تا با کمک آن خسارت جاني تصادفات سالانه به120 و جراحات به 8500 فقره کاهش يابد.
فشار بادتاير در خودرو به دو روش مستقيم و غيرمستقيم رديابي مي شود:
1-در روش غيرمستقيم با مشاهده کوچکترين اختلاف در سرعت ونحوه چرخش در يک چرخ در مقايسه با ساير چرخ ها، کم بادي تاير توسط سنسور سيستم ترمز(ABS) تشخيص داده مي شود. از آنجا که لاستيک با باد کمتر ديامتر کمتري دارد و مسافتي مشخص را نسبت به لاستيک پرباد، سريع تــر طي مي کند، تفاوت سرعت به وسيله سنسور سرعت به راحتي اندازه گيري مي شود و خروجي با اضـــافه کردن يک مدول نرم افزاري به سيستم فوق، نشانگر فشار باد تاير مي شود. باوجود هزينه کم اين روش استفاده از آن با معايبي نظيــــــر بي دقتي در عدد اندازه گيري شده، تاثيرپذيري از عواملي نظير سطح جاده و سرعت خودرو وحتي نوع تاير، نشان ندادن فشار باد تاير در مواقعي که خودرو حرکت نمي کند ويادر زمان افت همزمان فشار دو تاير و... روبه روست و در نتيجه روش مستقيم رايج تر است.
2-در روش مستقيم مدار سنسور فشار به همراه يک باطري درهريک از چرخ ها جاسازي مي شود. اين سنسور توانايي نشان دادن کاهش فشار بيشتراز 1/45 psi را دارد. در برخي از خودروها سنسور دما نيز در مدول سنسور فشــار گنجانده مي شود. پس از اندازه گيري فشار و دماي هر چرخ، اطلاعات به واحد کنترل مرکزي نصب شده درمحفظه چرخ در بدنه خودرو مي رسد. از آنجا که استفاده از سيم براي اتصال سنسور درون چرخ دوار به واحد کنترل مرکزيپيچيده است، از انتقال بی سيم يافرکانس راديويي در خودرو استفاده مي شود و لذا استفاده از فرستنده و گيرنده و مدولاسيون در نمايشگر اجتناب ناپذير است . پس از دريافت اطلاعات، واحدکنترل مرکزي ديتا را آناليز وپس از پرازش آن،اطلاعات را به کامپيوتر مرکزي خودرو ارسال مي کند.
عمر باطري هاي مورد استفاده در سيستم نمايشگر فشارتاير در حال حاضر100000 کيلومتر يا ده سال است و از آنجا که امکان تعويض باتري در نشانگرفشارباد تاير وجود ندارد، مقدار مصرف در آن بسيار حايز اهميت است. جهت افزايش عمر باطري، سنسورها به گونه اي طراحي مي شوند که بيشتر در حالت غير فعال باشند و فقط در دو وضعيت عملکرد داشته باشند. زماني که خودرو روشن است و باسرعت بيش از 40کيلومتر در ساعت حرکت مي کند، وزمان شناسايي کد و در فاز تعريف اوليه سنسور (حين تعويض چرخ و کارگذاري سنسور) هنگامي که لازم است سنسور کدشناسايي خود يا اطلاعات ديگر رامنتقل کند(اين عمل به وسيله سيگنالي فعال کننده انجام مي شود).
براي اطمينان از صحت عملکرد اين سيستمها انجام آزمايشات تکميلي روي صددرصد قطعات در خطوط توليد سازندگان، جدا از تستهاي استاندارد برآنها ضروري است. براي مثال براي کنترل عملکرد نمايشگر فشار تاير در بخش انتقال (transmission) مشخصه هايي نظير انحراف فرکانس، اندازه گيري سطح قدرت سيگنال، دمدولاسيون سيگنالFSK... اندازه گيري مي شوند.
بدليل گران بودن تجهيزات تست قطعات، امروزه سازندگان دستگاههاي تست در حوزه تسترهاي قطعات خودرويي، به طراحي تستر يا پلت فرم مشترک مي پردازندکه جهت آزماِش گستره وسيعي از قطعات کارايي داشته باشد. شايسته است باسير روبه رشد توجه به ايمني در کشور و همچنين کاربرد روزافزون قطعات الکترونيکي در خودرو، سازندگان داخلي دستگاههاي تست بااتخاذ راهبردي مناسب در ارتباط نزديک با شرکت هاي تامين کننده قطعات خودرو، در فاز طراحي در مقام مطلع حضور داشته باشند تاباآگاهي از قطعات جديدمورد استفاده در خودرو، قبل از پروسه توليد انبوه اين قطعات،به ساخت دستگاه هايي باپلت فرممشترک بپردازند تاشاهد افزايش بهره وري در سيستم هاي تست توليدي خود،همچنين افزايش توليد قطعات خودرويي و در نهايت افزايش توليد ملي کشورمان باشيم.
منبع: ماهنامه خودرو/ ویکی پدیا
به کوشش: هانی حیدری/ مدیربازرگانی عایق خودرو توس